Niet getrouwd? Dan is uit elkaar gaan waarschijnlijk eenvoudiger.

Dat klinkt logisch.

Er hoeft geen echtscheiding bij de rechtbank te worden aangevraagd en jullie kunnen in principe zelf besluiten dat de relatie voorbij is.

Maar daarmee is nog niet alles geregeld.

Sterker nog: juist omdat bij samenwoners minder automatisch is vastgelegd, kunnen er bij het uit elkaar gaan ingewikkelde vragen ontstaan.

Van wie is welk vermogen? Wat hebben jullie samen opgebouwd? Wie heeft in de woning geïnvesteerd? Wat staat er eigenlijk in het samenlevingscontract? Hebben jullie allebei gezag over de kinderen? En hoe regelen jullie straks de zorg, kinderalimentatie en toeslagen?

Daarom is het verstandig om eerst duidelijk te krijgen wat jullie situatie daadwerkelijk is, voordat jullie afspraken maken over hoe jullie verdergaan.

Eerst kijken naar wat er al geregeld is

Hebben jullie een samenlevingscontract? Dan beginnen jullie daar.

Daarin kunnen afspraken staan over bijvoorbeeld de woning, gezamenlijke kosten, bezittingen en wat er gebeurt wanneer jullie uit elkaar gaan.

Maar niet ieder stel heeft zo'n contract. En ook met een samenlevingscontract is niet automatisch alles geregeld wat bij het einde van jullie relatie speelt.

Bij samenwoners is er bijvoorbeeld niet vanzelf één gezamenlijk vermogen.

Misschien heeft één van jullie meer spaargeld ingebracht. Misschien staat de woning op één naam, maar heeft de ander jarenlang meebetaald. Of jullie hebben samen verbouwd, een auto gekocht of schulden afgelost.

Juist op het moment dat jullie uit elkaar gaan, wordt belangrijk wat van wie is en welke afspraken daarover bestaan.

De woning kan niet alleen op afspraak worden verdeeld

Bij een gezamenlijke woning is een afspraak tussen jullie niet altijd genoeg.

Willen jullie dat één van beiden blijft wonen? Dan moet duidelijk worden wat de woning waard is, hoeveel hypotheek er nog openstaat en of overname financieel haalbaar is.

Ook moet de geldverstrekker akkoord gaan met het ontslag van de andere partner uit de hoofdelijke aansprakelijkheid.

Daarom kan het verstandig zijn om vroeg een hypotheekadviseur en eventueel een makelaar te betrekken. Zo weten jullie eerst wat mogelijk is en maken jullie daarna pas definitieve afspraken.

Wonen jullie na de relatiebreuk voorlopig nog samen? Dan zijn ook tijdelijke afspraken over kosten, privacy en de kinderen belangrijk.

Lees ook: Uit elkaar, maar nog samenwonen: hoe houd je het werkbaar?

Bij kinderen begint het met een belangrijke vraag: wie heeft gezag?

Hebben jullie kinderen, dan verdient het ouderlijk gezag extra aandacht.

Sinds 1 januari 2023 krijgt een ongehuwde ouder die een kind erkent in de meeste gevallen automatisch gezamenlijk gezag met de moeder.

Is een kind vóór 1 januari 2023 erkend? Dan ontstond gezamenlijk gezag niet automatisch. Dat moesten ouders destijds zelf regelen.

Het kan dus gebeuren dat jullie jarenlang samen voor de kinderen hebben gezorgd, maar bij het uit elkaar gaan ontdekken dat het gezag juridisch anders is geregeld dan jullie dachten.

Controleer dit daarom wanneer daar twijfel over bestaat.

Voor de kinderen verandert hun dagelijks leven

Daarna komt de praktische vraag: hoe ziet het leven van de kinderen er straks uit?

Hoe ziet de zorgregeling eruit? Wie haalt en brengt? Hoe verdelen jullie vakanties en feestdagen? En hoe nemen jullie samen beslissingen over school en zorg?

Jullie relatie stopt, maar jullie ouderschap niet.

Bij gezamenlijk gezag over minderjarige kinderen maken jullie daarom afspraken in een ouderschapsplan. Een werkbare zorgregeling geeft niet alleen duidelijkheid tussen ouders, maar vooral rust en voorspelbaarheid voor de kinderen.

Moeten jullie de kinderen nog vertellen dat jullie uit elkaar gaan?

Lees ook: Hoe vertel je kinderen dat jullie gaan scheiden?

Ook financieel verandert er veel rondom de kinderen

Een zorgregeling staat niet los van geld.

Na het uit elkaar gaan ontstaan twee huishoudens. Tegelijkertijd kunnen ook kinderalimentatie, kinderbijslag, het kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag veranderen.

Kijk daarom niet alleen naar de vraag hoeveel de ene ouder maandelijks aan de andere betaalt.

Hoe zijn de zorgtaken verdeeld? Welke kosten betaalt iedere ouder? Welke toeslagen ontvangt ieder? En wat betekent dat uiteindelijk voor het besteedbare inkomen van beide huishoudens?

Door naar het totaalplaatje te kijken, voorkom je dat een afspraak op papier redelijk lijkt maar financieel niet werkbaar blijkt.

Lees ook: Kinderalimentatie berekenen: hoeveel betaal je?

Leg vast wat vanaf nu geldt

Een samenlevingscontract vertelt wat jullie eerder met elkaar hebben afgesproken.

Bij het uit elkaar gaan moeten jullie bepalen wat vanaf nu geldt.

Denk aan de woning, bezittingen, schulden, gezamenlijke rekeningen en eventuele bedragen die nog moeten worden verrekend.

Deze afspraken kunnen worden vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. De afspraken rondom minderjarige kinderen komen in het ouderschapsplan.

Dat geeft niet alleen duidelijkheid tussen jullie. Financiële afspraken kunnen later ook belangrijk worden wanneer één van jullie bijvoorbeeld een nieuwe woning wil kopen en een hypotheekadviseur of geldverstrekker inzicht nodig heeft in de situatie na het uit elkaar gaan.

Juist als samenwoners: eerst overzicht, daarna verdelen

Niet getrouwd zijn betekent dus niet automatisch dat uit elkaar gaan eenvoudig is.

Juist omdat minder vanzelf geregeld is, moet soms eerst worden uitgezocht wat jullie juridisch, financieel en rondom de kinderen hebben vastgelegd.

Pas daarna kun je goede afspraken maken over de toekomst.

Bij Novida brengen we samen in kaart wat er speelt rondom de kinderen, woning en financiën. We kijken wat al geregeld is, wat nog geregeld moet worden en zorgen dat nieuwe afspraken duidelijk worden vastgelegd.

Zo voorkomen jullie dat belangrijke vragen pas boven tafel komen wanneer één van beiden al verder probeert te gaan.

Gaan jullie als samenwoners uit elkaar en weten jullie niet precies wat er al geregeld is of nog geregeld moet worden?

Plan een vrijblijvend gesprek en krijg eerst duidelijkheid over jullie situatie.